Η ηθική ασυνέπεια της Μαρίας Καρυστιανού και η βύθισή της στα σκοτάδια του ρατσισμού και της υπερσυντηρητικής δεξιάς

Υπάρχουν στιγμές που οι λέξεις δεν είναι απλώς λέξεις. Είναι πολιτική πράξη. Είναι ιδεολογική δήλωση. Είναι στρατόπεδο. Όταν η Μαρία Καρυστιανού επιλέγει να μιλήσει για «εισβολείς» αναφερόμενη σε ανθρώπους που πνίγηκαν στη θάλασσα της Χίου, δεν πρόκειται για ένα λεκτικό ατόπημα της στιγμής. Πρόκειται για συνειδητή υιοθέτηση ενός λεξιλογίου που εδώ και χρόνια αποτελεί θεμέλιο λίθο της ακροδεξιάς ρητορικής: της ρητορικής που αποανθρωποποιεί, που μετατρέπει τα θύματα σε απειλή και τον θάνατό τους σε “παράπλευρη απώλεια”.

Διότι «εισβολείς» δεν είναι όρος περιγραφικός. Είναι όρος πολεμικός. Δεν περιγράφει ανθρώπους, αλλά εχθρούς. Δεν αφήνει χώρο για συμπόνια, μόνο για καταστολή. Και όταν χρησιμοποιείται για μανάδες και παιδιά που στοιβάζονται σε φουσκωτά, τότε δεν μιλάμε απλώς για σκληρότητα – μιλάμε για ηθική κατάρρευση.

Το πρόβλημα, όμως, δεν είναι μεμονωμένο. Η τοποθέτηση αυτή έρχεται να κουμπώσει σε μια σειρά δηλώσεων και στάσεων που συγκροτούν πλέον ένα σαφές πολιτικό στίγμα. Από τις υπερσυντηρητικές απόψεις για τις αμβλώσεις —απόψεις που ευθυγραμμίζονται πλήρως με την παγκόσμια συντηρητική αντεπίθεση στα δικαιώματα των γυναικών— έως την εθνικιστική, μονοδιάστατη προσέγγιση στα ελληνοτουρκικά, η Καρυστιανού δείχνει να εγκαταλείπει κάθε προοδευτικό έδαφος και να μετακινείται σταθερά προς το δεξιό άκρο του πολιτικού φάσματος.

Και εδώ η αντίφαση γίνεται εκκωφαντική. Μια γυναίκα που έγινε σύμβολο πένθους και αγώνα για δικαιοσύνη, μια μάνα που μίλησε —δικαίως— για κρατική αδιαφορία και θεσμική συγκάλυψη, επιλέγει σήμερα να υιοθετήσει τη γλώσσα ακριβώς εκείνου του κράτους-φρούριο που αφήνει ανθρώπους να πεθαίνουν στο Αιγαίο στο όνομα της «αποτροπής». Της ίδιας πολιτικής που οδήγησε στην Πύλο, στο Αγαθονήσι, στη Χίο. Της ίδιας πολιτικής που βαφτίζει τον θάνατο «φύλαξη συνόρων». Η ηθική ασυνέπεια δεν είναι απλώς εμφανής· είναι εκκωφαντική.

Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν «δικαιούται» να έχει πολιτική άποψη. Το ερώτημα είναι αν αυτή η άποψη μπορεί να μένει στο απυρόβλητο λόγω της τραγωδίας που έχει βιώσει. Και η απάντηση είναι ξεκάθαρη: όχι. Ο πόνος δεν μετατρέπεται σε πολιτικό συγχωροχάρτι. Ούτε σε ασπίδα απέναντι στην κριτική. Ιδίως όταν ο λόγος που εκφέρεται συμβάλλει στη νομιμοποίηση του ρατσισμού και της απανθρωπιάς.

Δεν είναι τυχαίο ότι η πολιτική και ιδεολογική τροχιά της Καρυστιανού αρχίζει να τέμνεται επικίνδυνα με εκείνη «μορφών» όπως ο Ηλίας Κασιδιάρης, ο Κυριάκος Βελόπουλος ή η Αφροδίτη Λατινοπούλου — αν όχι σε επίπεδο προσώπων, τότε σίγουρα σε επίπεδο ρητορικής και αξιακού πλαισίου. Ακόμη κι αν δεν πρόκειται για πλήρη ταύτιση, πρόκειται για επικίνδυνη σύγκλιση. Και αυτό από μόνο του είναι πολιτικό γεγονός.

Το αίτημα για δικαιοσύνη στα Τέμπη παραμένει απολύτως ζωντανό και κοινωνικά επιτακτικό. Δεν ανήκει σε κανένα πρόσωπο, δεν ιδιοποιείται από καμία πολιτική διαδρομή. Είναι συλλογικό, βαθιά δημοκρατικό και αφορά τη λειτουργία του κράτους δικαίου. Ακριβώς γι’ αυτό, δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως άλλοθι για να περνούν στα «ψιλά» – ή ακόμα χειρότερα να «εξανθρωπίζονται» – δηλώσεις που αναπαράγουν το πιο σκοτεινό λεξιλόγιο της υπερσυντηρητικής δεξιάς.

Η κριτική στη Μαρία Καρυστιανού δεν είναι επίθεση στον πόνο της. Είναι υπεράσπιση ενός στοιχειώδους ανθρωπισμού. Και όσο εκείνη επιλέγει να βαδίζει στα σκοτεινά μονοπάτια του ρατσισμού και της εθνικιστικής αυστηρότητας, τόσο πιο αναγκαίο γίνεται να της υπενθυμίζεται κάτι απλό αλλά θεμελιώδες: η δικαιοσύνη δεν είναι επιλεκτική. Και η ανθρώπινη ζωή δεν έχει εθνικότητα.

https://www.topontiki.gr/2026/02/07/i-ithiki-asinepia-tis-marias-karistianou-ke-i-vithisi-tis-sta-skotina-monopatia-tis-ipersintiritikis-dexias/