Πολλαπλά καμπανάκια για την οικονομία: Ακρίβεια, επιτόκια, ενέργεια και στενός δημοσιονομικός χώρος πιέζουν την ανάπτυξη

Πολλά προειδοποιητικά φώτα ανάβουν ταυτόχρονα στο ταμπλό της ελληνικής οικονομίας, την ώρα που η ανάπτυξη παραμένει μεν θετική, αλλά οι πιέσεις από την ακρίβεια, την ενέργεια και το ακριβότερο χρήμα γίνονται ολοένα εντονότερες.

Το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής εκτιμά ότι ο πληθωρισμός δύσκολα θα κλείσει το 2026 κάτω από το 3,2%, ενώ για την ανάπτυξη διατηρεί πρόβλεψη 1,9%. Ο επικεφαλής του Γραφείου, Ιωάννης Τσουκαλάς, ήταν αποκαλυπτικός: «Δεν βλέπω πώς μπορούμε να κλείσουμε κάτω από 3,2%. Θα είναι θαύμα το αντίθετο».

Και το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις τιμές της ενέργειας. Ο εναρμονισμένος πληθωρισμός επέστρεψε τον Αύγουστο στο 3,7%, από 2,7% τον Ιούλιο, με τις μεταφορές να καταγράφουν αύξηση 5,9% και τα ξενοδοχεία, καφέ και εστιατόρια 8,1%. Πρόκειται για κατηγορίες που ακουμπούν άμεσα το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και συντηρούν τις πιέσεις στην κατανάλωση.

Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι ο ελληνικός πληθωρισμός παραμένει υψηλότερος από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Μια διαφορά που δεν εξαντλείται στην καθημερινότητα του καταναλωτή, αλλά μετατρέπεται σταδιακά σε πρόβλημα ανταγωνιστικότητας για την οικονομία και επιβαρύνει το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.

Το δεύτερο καμπανάκι έρχεται από την ενέργεια. Η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή εξακολουθεί να κρατά ανοιχτό τον κίνδυνο νέων ανατιμήσεων, ενώ οποιαδήποτε παρατεταμένη διαταραχή στις ενεργειακές ροές μπορεί να περάσει γρήγορα στις τιμές και στην πραγματική οικονομία.

Το πρόβλημα είναι ότι αυτή τη φορά το κρατικό ταμείο δεν έχει την ίδια άνεση αντίδρασης.


«Δεν έχουμε τα δημοσιονομικά περιθώρια για να καλύψουμε αυτό το ενεργειακό τσουνάμι που έχουμε μπροστά μας», προειδοποίησε ο Ιωάννης Τσουκαλάς.

Τα μέτρα που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ απορροφούν μεγάλο μέρος του διαθέσιμου δημοσιονομικού χώρου των επόμενων ετών. Αυτό σημαίνει ότι μια νέα παρατεταμένη ενεργειακή κρίση θα βρει την οικονομία με μικρότερα περιθώρια για επιδοτήσεις και οριζόντιες παρεμβάσεις.

Ακριβότερο χρήμα, ακριβότερες επενδύσεις

Τρίτο μέτωπο είναι τα επιτόκια. Η νέα αύξηση της ΕΚΤ κατά 25 μονάδες βάσης έρχεται να επιβαρύνει ένα ήδη ακριβό περιβάλλον χρηματοδότησης.

Για επιχειρήσεις και νοικοκυριά, η παραμονή των επιτοκίων σε υψηλά επίπεδα σημαίνει ακριβότερα δάνεια, μεγαλύτερη επιβάρυνση για όσους έχουν κυμαινόμενο επιτόκιο και δυσκολότερη χρηματοδότηση νέων επενδύσεων.

Και εδώ βρίσκεται μία από τις μεγαλύτερες αντιφάσεις της σημερινής εικόνας: η χώρα χρειάζεται περισσότερες επενδύσεις για να καλύψει το κενό που τη χωρίζει από την Ευρώπη, αλλά την ίδια στιγμή το χρήμα γίνεται ακριβότερο.
Ανάπτυξη, αλλά με παλιές αδυναμίες

Το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 1,9% στο δεύτερο τρίμηνο, υψηλότερα από το 1,2% της Ευρωζώνης. Οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου ενισχύθηκαν κατά 6,1%, όμως οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 3,7%, αφαιρώντας από την ανάπτυξη.

Η μεγάλη εξάρτηση από τις εισαγωγές παραμένει μία από τις αχίλλειες πτέρνες της ελληνικής οικονομίας. Το ίδιο και η παραγωγικότητα, η οποία εξακολουθεί να βρίσκεται περίπου στο 55% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.

Και το μεγάλο τεστ βρίσκεται λίγο πιο μπροστά: τι θα συμβεί όταν τελειώσει το Ταμείο Ανάκαμψης;

Οι επενδύσεις έχουν αυξηθεί από 11,3% του ΑΕΠ το 2018 σε 16,9% το 2025, όμως μεγάλο μέρος της σημερινής επενδυτικής ώθησης στηρίζεται στους ευρωπαϊκούς πόρους.

Το πραγματικό στοίχημα, επομένως, δεν είναι μόνο να συνεχίσει η οικονομία να αναπτύσσεται. Είναι να αποδείξει ότι μπορεί να το κάνει με χαμηλότερο πληθωρισμό, μεγαλύτερη παραγωγικότητα, λιγότερη εξάρτηση από εισαγωγές και χωρίς τη διαρκή στήριξη έκτακτης ευρωπαϊκής χρηματοδότησης.

Γιατί τα θετικά μεγέθη υπάρχουν. Αλλά αυτή τη στιγμή υπάρχουν και αρκετά καμπανάκια για να μην αγνοούνται.

https://www.topontiki.gr/2026/10/02/pollapla-kampanakia-gia-tin-ikonomia-akrivia-epitokia-energia-ke-stenos-dimosionomikos-choros-piezoun-tin-anaptixi/